ISO 59000 - BỘ TIÊU CHUẨN VỀ KINH TẾ TUẦN HOÀN

MÔ HÌNH KINH TẾ MỚI

Kinh tế tuần hoàn, theo định nghĩa của ISO 59004 và UNI/TS 11820, là một hệ thống nhằm duy trì dòng chảy liên tục của các nguồn lực thông qua việc thu hồi, bảo tồn và gia tăng giá trị của chúng, với mục tiêu đóng góp vào sự phát triển bền vững.

Trái ngược với mô hình kinh tế tuyến tính truyền thống, vốn tuân theo cách tiếp cận “khai thác - sản xuất - thải bỏ”, kinh tế tuần hoàn hướng tới việc kéo dài thời gian sử dụng tài nguyên, tối đa hóa giá trị của chúng trong suốt vòng đời và thu hồi, tái tạo vật liệu khi kết thúc giai đoạn sử dụng.

CÁC TIÊU CHUẨN THUỘC BỘ ISO 59000

Các tiêu chuẩn ISO 59000 cung cấp một khung cấu trúc cho quá trình chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn, có thể áp dụng cho mọi tổ chức, không phân biệt lĩnh vực hoạt động. Dưới đây là tóm tắt các tiêu chuẩn chính đã được công bố:

• ISO 59004:2024: xác định các thuật ngữ then chốt, tầm nhìn và các nguyên tắc của kinh tế tuần hoàn, đồng thời cung cấp hướng dẫn thực tiễn cho việc triển khai các chiến lược bền vững.
• ISO 59010:2024: đưa ra các chỉ dẫn chi tiết cho quá trình chuyển đổi mô hình kinh doanh và mạng lưới giá trị theo hướng tuần hoàn, hỗ trợ các tổ chức trong việc tái tư duy chiến lược doanh nghiệp của mình.
• ISO 59020:2024: thiết lập các hướng dẫn nhằm đo lường và đánh giá hiệu quả thực hiện kinh tế tuần hoàn thông qua các chỉ số tiêu chuẩn hóa, đảm bảo tính nhất quán và khả năng kiểm chứng của kết quả. Tài liệu này nhằm chuẩn hóa quy trình mà theo đó các tổ chức thu thập và tính toán dữ liệu bằng cách sử dụng các chỉ số tuần hoàn bắt buộc và tùy chọn, đảm bảo kết quả nhất quán và có thể xác minh. Tiêu chuẩn cung cấp một khung cấu trúc để xác định ranh giới hệ thống, lựa chọn các chỉ số phù hợp và diễn giải dữ liệu nhằm đánh giá hiệu suất tuần hoàn ở nhiều cấp độ khác nhau, từ cấp khu vực và liên tổ chức đến cấp tổ chức và cấp sản phẩm cụ thể.
• ISO/TR 59032:2024: là một báo cáo kỹ thuật, bổ trợ cho tiêu chuẩn ISO 59010 bằng cách cung cấp thêm các thông tin chi tiết về các mạng lưới giá trị hiện có.

Các tiêu chuẩn này được thiết kế để có thể áp dụng trên phạm vi toàn cầu, hỗ trợ các tổ chức điều chỉnh hoạt động của mình phù hợp với các mục tiêu của Chương trình Nghị sự 2030 của Liên Hợp Quốc về phát triển bền vững.

LỢI ÍCH CỦA VIỆC TRIỂN KHAI CÁC TIÊU CHUẨN ISO 59000

Việc áp dụng các tiêu chuẩn ISO 59000 mang lại nhiều lợi ích cho các tổ chức, bao gồm:

• Cách tiếp cận được tiêu chuẩn hóa ở cấp độ quốc tế, tạo thuận lợi cho việc so sánh và đối chuẩn (benchmarking)
• Tầm nhìn tổng thể: bao quát nhiều khía cạnh của kinh tế tuần hoàn, từ việc xác định các nguyên tắc đến đo lường hiệu quả thực hiện
• Khả năng thích ứng theo lĩnh vực: có thể áp dụng cho mọi ngành nghề, giúp các tiêu chuẩn này trở nên linh hoạt và phù hợp với nhiều lĩnh vực công nghiệp khác nhau
• Hỗ trợ phát triển bền vững: liên kết hoạt động của doanh nghiệp với các mục tiêu bền vững toàn cầu, thúc đẩy hiệu quả sử dụng tài nguyên và giảm thiểu chất thải
• Cải thiện hiệu quả hoạt động doanh nghiệp: góp phần tiết kiệm chi phí, tạo ra các nguồn doanh thu mới và nâng cao khả năng chống chịu trước tình trạng khan hiếm tài nguyên.